آرمانهاو دستاوردهاي انقلاب اسلامي
آرمانهاو دستاوردهاي انقلاب اسلامي
نهضت اسلامي ايران در دهه پنجاه با هدايت امامخميني(ره) به عنوان يك رهبر ديني مطلع از ظرفيتها و قابليتهاي تشكلهاي سياسي و مذهبي آن دوره كه مردم گردانندگان اصلي آن بودند، سرانجام در 22 بهمن ماه سال 57 پيروز شد.
انقلاب اسلامي ايران پديدهاي بينظير در ميان حركتها و انقلابهاي بزرگ دنيا به شمار ميآيد، عظمت اين حركت انقلابي و شكوه حضور يكپارچه مردم براي پيريزي يك نظام الهي، پيشبيني تمام سردمداران و قدرتهاي جهاني و منطقهاي را بر هم زد و آنان را مجبور به كرنش در مقابل انقلاب اسلامي ايران كرد.
اين حركت بزرگ انقلابي و سياسي همانند ساير انقلابهايي كه در طول تاريخ به وقوع پيوسته با نيت و هدف برهم زدن وضع موجود و نيل به وضع مطلوب به وقوع پيوست. انقلابيون مسلمان ايران با ترسيم فردايي بهتر تمام شرايط سخت و ناملايمات اين نهضت را تحمل كردند و رهآوردهايي كه اين انقلاب براي ساير حركتهاي اسلامي معاصر و مردم ايران به دنبال داشت، ثمره و ميوه به بارنشسته آن بود.امروز ایران قدرت برتر خاورمیانه شده و کسی در اين تردید ندارد. جمهوری اسلامی هم اكنون با پشتوانههای قدرت سخت و قدرت نرم و با توجه به موقعیت استراتژیک، نقش اصلی را در معادلات منطقهای ایفا ميکند.
مقدمه:
فرا رسيدن 12 فروردين سالروز نظام جمهوري اسلامي، فرصتي مناسب براي بازشناسي دستاوردهاي انقلاب اسلامي است. در آستانه ورود به چهارمين دهه نظام اسلامي قرار داريم. انقلابي كه به تعبير معمار كبير انقلاب حضرت امام خميني(ره) معجزه قرن، تحفه الهي و انفجار نور بود و منشأ تحولات بيشمار داخلي، منطقهاي و بينالمللي گرديد.
بديهي است به پاس بزرگداشت روز 12 فروردين-كه 2/98 درصد مردم ايران به نظام جمهوري اسلامي در يك همهپرسي ميليوني و با شكوه رأي دادند و سه دهه گذشته ايران را در بهترين دوران تاريخي خود قرار داد- نميتوان تمامي ابعاد وجلوههاي گوناگون دستاوردهاي آن مورد توصيف قرار گيرد و به رشته تحرير درآيد. لذا از باب اين كه "آب دريا را اگر نتوان كشيد هم به قدر تشنگي بايد چشيد" سرفصلهايي از دستاوردهاي بيشمار آن براي آشنايي بيشتر آيندهسازان ايران اسلامي تقديم ميگردد.
انقلاب اسلامي در زماني اتفاق افتاد كه جهان ماهيتي قطب بندي شده داشت ادبيات سياسي تعريف شده اي با سابقه حدود 35 سال بر روابط بين الملل حاكم بود , نقش دين در مناسبات سياسي به حداقل تنزل يافته بود .در چنين شرايطي انقلاب اسلامي خارج از ادبيات سياسي رايج قدرتمندان و داخل در گفتمان مدرنيزاسيون جهان سوم بوقوع پيوست . به تعبير« ميشل فوكو » اين انقلاب با صبغه اي ديني قواعد حاكم بر روابط بين الملل را به هم ريخت وادبيات جديدي را وارد سياست كرد . شايد مهمترين دستاورد انقلاب اسلامي را بتوان در چند مورد خلاصه كرد :
1- بيرون از اراده ابر قدرتها و بلكه عليه بزرگ ترين آنها بدون هيچ گونه وابستگي به پيروزي رسيد
2- متكي به آراده عمومي و مشاركت همگاني بود .
3- بر خلاف همه انقلابات معاصر مبتني بر دين و اهداف كاملا اسلامي داشت .
4- براي اولين بار در حاشيه نا خواناي مناسبات جهاني جهان جديدي را با عنوان « جهان اسلام » به عرصه جهاني وارد كرد .
5- با لايروبي از درياي تاريخ , زباله هاي تمدنهاي تازه به دوران رسيده را به كنار زد و « تمدن كهن اسلامي » را وارد صحنه نمود .ابهت اين تمدن به قدري دنياي غرب را مرعوب ساخت كه رسما اعلام كردند پايان تاريخ به جنگ بين تمدن بزرگ اسلامي با تمدن غربي است.
6- انقلاب اسلامي برای همه مسلمانان جهان آگاهي , غيرت ,غرور, احساس مسئوليت, عظمت, افتخار ,و سربلندي به وجود آورد .
7- انقلاب اسلامي در كنار عرضه مقتدرانه اسلام ناب محمدي (ص) الحاد و بي ديني را در دنيا رسوا كرد و در مقابل تبليغات سوء سوسياليستي در نهايت براي اولين بار خبر معجزه آساي فروپاشي كمونيسم را اعلام كرد و با آغوش باز رهبر بزرگ ما رهبر كوچك دنياي سوسياليسم را به اسلام دعوت كرد .
8- براي اولين بار در تاريخ معاصر درمقابل بزرگترين وطولاني ترين جنگ كه همه ابرقدرتها در پشت آن حضور داشتند ,و مدرن ترين تسليحات در آن به كار رفت ,و اكثر كشورهاي اسلامي هم در كنار د شمن فريب خورده قرار گرفته بودند , انقلاب اسلامي به پيروزي رسيد.
9- با كنار رفتن قدرتهاي رقيب غرب , انقلاب اسلامي و بازتاب هاي آن بزرگ ترين چالش فرا روي امريكا و هم پيمانان او است لذا اتهاماتي چون « تروريسم » , « تسليحات كشتار جمعي » , «سلاح هسته اي », « حقوق بشر », « دموكراسي » , « آزادي » ,و........ همه جنگ رواني است كافي است تنها مواضع غرب , در مورد قطب شرق, رقيب مضمحل شده اش , مطالعه شود , همين جنگ رواني در آن موقع مطرح بود . پس ترس , ارعاب , واهمه , و تهديد به دل راه نبايد داد زيرا ما فرزندان محرميم .و ذوالفقار علي را 25 سال با بغض گلو و آب چشم جلا داده ايم
10- مقوله بازگشت به اسلام اصيل با عناويني چون « احياي دين » , « احياي فكر ديني » , « نوگرائي ديني » , « نو انديشي ديني » , « نهضت نرم افزاري و توليد علم » , و.... از دستاوردهاي مهم انقلاب اسلامي است
آرمانهاي انقلاب اسلامي ايران
منظور از آرمانها و اهداف انقلاب شكوهمند اسلامي كه در روند حركت اين نهضت اسلامي به صورت كلي و غيرشفاف كه البته پس از پيروزي انقلاب در كشاكش حوادث و رويدادها و نيز در متن قانون اساسي مصوب سال 1358 بهطور شفاف بيان شدند مطرح ميشد، همان اهداف سلبي و ايجابي انقلابند كه مردم به منظور دستيابي به آنها عليه رژيم پهلوي شوريدند و تا سرنگوني آن از پاي ننشستند. دستاوردهاي انقلاب نيز آرمانهايي هستند كه به دنبال پيروزي اين نهضت تحقق يافتند.
مهمترين آرمانهاي اين حركت اسلامي را ميتوان از خلال شعارهاي مردم در دوران پيروزي انقلاب و پيامهاي رهبر سياسي و فكري ايران، امامخميني(ره) بازشناخت. آرمانهايي كه در حوزههاي مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي قابل لمس و مشاهده است.
پيروزي انقلاب اسلامي در ايران كه شالوده حركت خود را بر مكتب اسلام و مبناي خويش را حركت تحولآفرين حسينبنعلي(ع) قرار داده بود، با وجود رهبري آگاه ، فقيه ، مجاهد و حضور پرشور مردمي با اراده عزمي راسخ، در شرايطي رخ داد كه نظريهپردازان انقلاب، نقش دين و مكتب را در وقوع انقلابها - در آن دوره - منكر شده و يا به حداقل رسانده بودند بنابراين- پيروزي انقلاب – را ميتوان شگرفترين دستاورد انقلاب اسلامي ايران برشمرد.
چون انقلاب اسلامي ايران در برههاي از تاريخ روي داد كه تمامي صاحبنظران سياسي و نظريهپردازان دنيا، نه تنها وقوع آن را پيشبيني نميكردند بلكه احتمال آن را هم امري كاملا ناممكن ميدانستند لذا پيروزي انقلاب اسلامي تمامي قالبهاي فكري نظريهپردازان را در مورد انقلابها، فرو شكست و اين دستاوردي بود كه تنها انقلاب اسلامي ايران آن را به خود اختصاص داد.
الف) دستاوردهاي داخلي:
مهمترين دستاوردهاي داخلي انقلاب اسلامي
1- استقرار نظام جمهوري اسلامي: در شرايط نظام دوقطبي حاكم بر جهان در سال 57 و در دوراني كه غرب دينگريزي را تبليغ ميكرد و دنياي شرق و كمونيسم دين ستيزي را تبليغ مينمود، امام خميني كه پانزده سال در تبعيد بود، "انقلاب با نام خدا" را در ايران به پيروزي رساند.
ايران كه 2500 سال سابقه نظام شاهنشاهي داشت براي اولين بار در تاريخ حكومت بدون شاه، با تكيه بر انديشه اسلام اهل بيت (ع) و با مدل ولايت فقيه، "نظام جمهوري اسلامي" با آراء تقريباً صددرصدي مردم را تجربه كرد.
در طول تاريخ اسلام و پس از رحلت پيامبر (ص) و حضرت علي (ع) ائمه معصومين و فقيهان عادل به عنوان رهبران سياسي در رأس حكومت دسترسي نداشتهاند و همواره به عنوان يكي از آرزوها و آرمانها در ادعيه از خداوند متعال تشكيل حكومت اسلامي درخواست ميگرديد. در حقيقت تحقق نظام ديني در ايران اجابت دعاي همه انبياء، اولياء و مومنان الهي در تاريخ بود.
نظامي شكل گرفت كه محتوا و شالوده آن اسلام و رأي مردم و مقبوليت آنها ضامن تداوم آن است و اين مختصات آن، عامل تمايز آن از ديگر نظامهاي سياسي دنياست. اين نظام امروزه با كارآمدي مطلوب خود و با ادعاي نه شرقي، نه غربي، جمهوري اسلامي با بهرهگيري از دستاوردهاي بشري و با تكيه بر هويت اسلامي و ايراني، اسلام را بر بلنداي قلل تاريخ نشانده است.
2- استقلال: از دستاوردهاي برجسته انقلاب ايران، استقلال است. بدين معني كه اين انقلاب در پيدايش و پيروزي، مبارزه و مساعدتها، رهبري و هدايت از هيچ الگو و مدل انقلابهاي شرقي و غربي تبعيت نكرد. رهبري انقلاب با اتكاء به مردم و توكل به خداوند به عنوان بزرگترين قدرت فائقه در جهان هستي، دژ پولاديني از ايرانيان را در 29 سال گذشته بر پا ساخت كه به رغم تهديد، جنگ نظامي، سياسي، اقتصادي نظام سلطهگر غرب و شرق، تمام تصميمات و اقدامات رهبر و ملت بر اساس مصالح اسلامي و منافع ملي بوده است. اگرچه انقلاب ارتباطات، جهان را همچون يك دهكده جهاني برپا كرده، اما روحيه عزت، تكيه بر سرمايههاي ملي، عدم وابستگي به قدرتها و تاكيد بر هويت اسلامي و ايراني، اهداف بلند انقلاب و نظام را عملياتي كرده است. ايستادگي ملت ايران در برابر فشار قدرتهاي خارجي با تكيه بر اصل استقلال،دستاورد بزرگي همچون فناوري هستهاي را براي ايران به ارمغان آورده است. اين امر حلقه مفقودهاي بود كه متأسفانه در ساليان گذشته شاهان، درباريان و روشنفكران ايراني را همواره دلداده و وابسته روس و انگليس و يا شوروي و آمريكا، ساخته بود.
انقلاب اسلامي در حوزه فكر و انديشه، عمل و رفتار به دنبال از بين بردن روحيه خودباختگي در برابر مكاتب شرق و غرب و قدرتهاي سلطهگر آمريكا و شوروي سابق بوده است.
خودباختگي در طول حاكميت پهلوي منجر به واگذاري همه امور به آمريكاييها، آلمانيها، انگليسيها، فرانسويها و ديگر كشورهاي بيگانه بود. چنان كه در دوران مبارزات ملي شدن صنعت نفت رزم آرا نخست وزير پهلوي در مجلس ميگويد: ايراني كه قادر به توليد لوله هنگ (آفتابه) نيست چگونه قادر است صنعت نفت پيچيده كشور را اداره كند." حضور 65 هزار مستشار غربي در ايران در تمام زواياي سياسي، صنعتي، امنيتي ايران برخاسته از اين نگرش وادادگي در مقابل قدرتها بوده است. امام خميني (ره) از آغاز انقلاب گفتمان "ما ميتوانيم و ميشود" را مطرح كردند و بر آن ايستادند. در حماسه هشت سال دفاع مقدس كه تمامي قدرتهاي جهاني به حمايت از صدام بسيج شده بودند، رهبري نظام با اعتماد به نفس و توكل به خدا، ملت ايران را بسيج كرد و دشمن غدار شكست خورد. ارتش صدام در تجاوز به كويت يك روزه كويت را اشغال كرد. اما 95 ماه ايستادگي ملت با سرمايه نيروي انساني و روحيه عاشورايي، خودباختگي تاريخ ايرانيان ترميم شد و از جنگ چالدارن كه 25 جنگ تمام عيار بر ايران تحميل شده بود و ايرانيان در موجوديت ايران مشكل داشتند، با هدايتهاي امام خميني (ره) دشمنان ملت ايران شكست سختي را متحمل شدند.
روحيه خودباوري و اعتماد به نفس در عرصههاي گوناگون علمي، فني درعصر ارتباطات، يكي از شاخصهاي قدرت و توان ملي است. دستيابي ايران به فناوري هستهاي و چرخه سوخت، پيشرفت در علوم نويني مثل هوافضا، ديجيتال، نانو، تكثير سلولهاي بنيادين، ترميم ضايعات نخاعي، شبيه سازي، پزشكي و امثالهم موقعيت ايران و ايرانيان را ارتقاء بخشيد و تلاش جوانان تحصيلكرده و با هوش ايراني در همه عرصههاي علمي و پژوهشي و فني به اعتقاد بسياري از محققين جهاني، ايران را در شرايط يك جهش بزرگ علمي و فني تاريخي قرار داده است.
5- پيشرفتهاي اقتصادي: وضعيت اقتصادي ايران بعد از انقلاب در هيچ بعدي قابل مقايسه با شرايط قبل از انقلاب نيست. صادرات 6 ميليون بشكه نفت با جمعيت 30 ميليوني قبل از انقلاب و واردات تمام كالاها و امكانات اوليه، با شرايط فعلي ايران با جمعيت 70 ميليوني و كاهش وابستگي به نفت به زير 50% در درآمد ارزي كشور، رشد بالاي اقتصادي و جهشهاي بزرگي كه در ساخت پالايشگاهها، نيروگاهها، مراكز صنعتي و نيز زير ساختهايي كشور ايجاد شده و توليد مواد اوليه به جاي صادرات در داخل كشور استفاده از آنها در مراكز صنعتي قابل مقايسه نيست.
موزه ايران و برخي از عرصهها علاوه بر خود اتكايي، به يك صادر كننده تبديل شده است. خودكفايي گندم و صادرات آن نمونه برجسته از پيشرفت اقتصاد در كشور است. حضور كالاها و محصولات صنعتي ايران در كشور هاي مختلف منطقه و جهان گوياي پيشرفت ايران است. اين امر تاثير خود را در زندگي مردم و بهبود و ارتقاء وضعيت معيشتي و رفاه آنان گذاشته و ميزان برخورداري مردم در عرصههاي زندگي از جمله درماني، بهداشتي، آموزشي، قابل قياس با هيچ دوره تاريخي ايران نيست.
6- ارتقاي قدرت دفاعي: موقعيت امروز نظام جمهوري اسلامي در منطقه و ارتقاء قدرت دفاعي و رسيدن به سطح مطلوب از قدرت بازدارندگي، ايران را در بالاترين سطح دفاعي تاريخي خود قرار داده است. كشوري كه تمام امكانات و جنگافزارهاي نظامي آن از خارج تهيه ميشد، امروزه با توان توليد نظامي بالاي خودبه 50 كشور جهان امكانات نظامي را صادر ميكند.
امروزه به اقرار دوست و دشمن، جمهوري اسلامي، يكي از قويترين قدرتهاي نظامي منطقهاي است كه با پشتوانه ارتش 20 ميليوني كه امروزه 12 ميليون آن تحقق يافته، از قدرت بسيج مردمي پايان ناپذيري برخوردار است كه توان ايجاد امنيت و بازدارندگي را در برابر هر نوع تهديدي دارد.
7- تقويت مشاركت ملي: از دستاوردهاي ديگر انقلاب اسلامي حضور آگاهانه مردم در عرصه سياسي، اجتماعي جامعه بوده است. برگزاري هر دو سال يك انتخابات در نظام جمهوري اسلامي نشاندهنده پشتوانه اعتماد مردمی و رضایت توده ها از نظام جمهوری اسلامی است. انتخاب مسئولان کشور با آرای مردم از انتخابات شوراهاي شهر و روستا، تا نمایندگان مجلس، رئیس جمهور و حتی انتخاب غير مستقيم رهبری نظام اسلامی همگي نمادي از مردم سالاری و حضور مردم در تعییین سرنوشت خود و جامعه می باشند. در نظام جمهوری اسلامی شایسته سالاری ملاک اصلی راهیابی و انتخاب افراد در مسئولیت های کلیدی نظام است. در حالی که در شرایط طاغوت صرفا خان زادگان، اشراف زاده ها و درباریان بودند که قادر به حضور در مراکز اجرایی و مجلس بودند.
مردمي بودن دولتمردان و ارتباط مردم با آنان، در نظام جمهوری اسلامی در قیاس با دوران گذشته که حاکمان جدای از توده ها بودند، از دیگر دستاوردهای انقلاب اسلامی است.
ب) دستاوردهای خارجی: مهمترین دستاوردهای خارجی انقلاب اسلامی در چند نکته قابل یادآوری است:
1- قدرت الهام بخشی: جمهوری اسلامی با بهره گیری از مکتب سیاسی اسلام اهل بیت(ع)، قدرت نرم افزاری بالایی در اقناع افکار عمومی و بازگشت بشریت به دین الهی را داراست. این انقلاب دو مکتب سیاسی حاکم بر جهان را با چالش جدی مواجه ساخت، از سویی کمونیست ها که دین را افیون توده ها قلمداد می کردند، در سه دهه گذشته مشاهده کردند دین قدرت بسیج کنندگی توده ها را در بالاترین سطح ایفا کرده است. همچنین در مواجهه با دنیای غرب که دین را غایب در صحنه اجتماعی و جامعه می دانستند، مشاهده کردند در جمهوری اسلامی، دین بایدها و نبایدهای مردم را تعیین ميكند و آنان را به سعادتمندی رهنمون می شود.
فروپاشی شوروی سابق و بایگانی سپرده شدن تفکرات مارکسیستی در جهان و به چالش کشیده شدن لیبرال دموکراسی از سوی نظام دینی و قدرت الهام بخشی به تمام ملت های مسلمان در ایستادگی و مواجهه با استکبار جهانی و استبداد حاکمان داخلی از دستاوردهای برجسته نظام جمهوری اسلامی است.
بیداری اسلامی در جهان و خیزشی که در جهان اسلام در بازگشت به دین اسلام و تجدید حیات امروز اسلام در جهان ایجاد شده، مرهون برپایی نظام جمهوری اسلامی در ایران است. امروز اسلام در جهان بالاترین جاذبه ها را داراست. گرایش به اسلام در 114 هزار نفر اروپایی در سال 2007 و نفوذ اسلام در کانون امپراتوری شرق و غرب، برخاسته از قدرت الهام بخشی انقلاب اسلامی در جهان است.
2- ارتقاء موقعیت ایران: ایران تا پیش ازانقلاب اسلامی، کشوری جهان سومی و تحت سیطره غرب و شرق بود. امروز ایران قدرت برتر خاورمیانه شده و کسی در اين تردید ندارد. جمهوری اسلامی هم اكنون با پشتوانههای قدرت سخت و قدرت نرم و با توجه به موقعیت استراتژیک، نقش اصلی را در معادلات منطقهای ایفا ميکند.
درخواست آمریکا از ایران در حل بحران افغانستان و عراق و امثالهم، درخواست شورای همکاری خلیج فارس برای حضور در این شورا از جمله قرائني است كه از قدرت برتر بودن ایران در منطقه حساس خاورمیانه و خلیج فارس حكايت ميكند.
امروزه ایران به یک قدرت موثر بین المللی در شکل دهی یک نظم جدید اسلامی در جهان تبدیل شده است. به رغم این که رهبران آمریکایی درصدد ایجاد نظم نوین جهانی، تشکیل خاورمیانه جدید و فضای یکجانبه گرایی در جهان می باشند، اما قدرت الهام بخشی و عمق استراتژیک نظام در اقصی نقاط جهان، آمریکا را در رسیدن به اهدافش ناکام گذاشته است.
دستیابی ایران به این توانمندی در سایه رهبری های داهیانه حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری و نیز فداکاری ها، ایثارگریها و ایستادگی های ملت قهرمان ایران و عنایات الهی بوده است. پس باید قدردان انقلاب، رهبران و جوانان این مرز و بوم بود. قطعا هوشیاری در مقابل توطئههای دشمن با تقویت معرفت دینی، معنویت و بصیرت و دانش و مهارت، بیمه کننده نظام اسلامی خواهد بود
دستاوردهاي سياسي
بزرگترين دستاورد و آرمان سياسي انقلاب اسلامي ايران تجديد حيات اسلام در جهان بود كه با براندازي نظام سلطنتي و ايجاد حكومتي ديني و مستقل در ايران، مقدمات شكلگيري اين هدف مهم سياسي فراهم آمد انقلاب اسلامي ايران اعتماد به نفس را كه روزگاري نه چندان دور پشتوانه تمدن بزرگ اسلامي بود و در دوره پهلوي در ميان مردم مسلمان ايران مخصوصا قشر تحصيلكرده به فراموشي سپرده شده بود را احياء و بارور كرد.انتخاب راهكردي تحت عنوان «اسلام» به عنوان مهمترين وكاملترين شيوه مبارزه در بين ساير جنبشهاي اسلامي، از جمله رهاوردهاي انقلاب اسلامي ايران و آثار تجديد حيات اسلام بود.
روي آوردن به مبارزه اسلامي تنها نتيجه تجديد حيات اسلام نبود، بلكه انقلاب اسلامي ايران برداشتي نوين و تازه از اسلام را پيش روي انسانهاي آزاده جهان قرار داده بود و اسلام انقلابي را به قالبي جديدتر مطرح نمود. براساس معناي جديد، مبارزه و ستيزهجويي انقلابي تنها روي آوردن به اسلحه و سلاحهاي جنگي خانمان برانداز نبود، بلكه انقلاب اسلامي مسلمانان جهان را بر آن داشت كه با جنبشهاي اسلامي و يكپارچه، حكومت ا... را در كرهزمين به حركت درآوردند.
اين هدف بنيادي و اساسي انقلاب اسلامي ايران بيشتر سردمداران ساير كشورهاي مسلمان را برآن داشت تا با تلاش در جهت بهبود بخشيدن به وضع اقتصادي مردم كشور خود و همچنين تظاهر به اسلام از قيامهاي مردمي در مملكت خود كه متاثر از انقلاب اسلامي ايران است، جلوگيري به عمل آورند.
اداره امور كشور با توجه به راي و نظر عمومي مردم و در بياني ديگر، اداره كشور با توجه به نظر شورا، مبارزه با هرگونه سلطهگري و سلطهپذيري، ايجاد امنيت داخلي، محو هرگونه استبداد و خودكامگي و طرد كامل استعمار، تقويت همهجانبه بنيه دفاعي كشور براي حفظ استقلال و تماميت ارضي نظام جمهوري اسلامي، ايجاد روابط با ساير دولتها تنها از جنبه مصالحهآميز، حمايت از مبارزه حقطلبانه مستضعفان در برابر مستكبران در هر گوشه از جهان با اجتناب كامل از هرگونه نفوذ و دخالت در امور داخلي كشورها و... از ديگر دستاوردهاي سياسي انقلاب اسلامي است.
دستاوردهاي اجتماعي
ايجاد روحيه خود باروري و خوداتكايي به صورتي بارز و شكوهمند در بين آحاد جامعه، مهمترين دستاورد اجتماعي انقلاب اسلامي ايران در سطح داخلي جامعه است. اوج اين خودباوري و شكوفايي شخصيتي را در سالهاي جنگ تحميلي شاهد بوديم.
مردم، با ايمان و اعتقاد در رويارويي با رژيم تا دندان مسلح صدام پيروز شدند و با رژيمي كه توسط آمريكا و همه حكومتهاي مخالف با انقلاب اسلامي حمايت ميشد. ايثار، فداكاري، صداقت، اخلاص مردم و نهادهاي مردمي در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي همواره زبانزد جهانيان بوده و هست.
تشكلهاي مردمي و نهادهاي غيردولتي روز به روز جان و قدرت تازهاي به خود گرفته و نقش تصميمسازي براي جريانهاي حاكميتي پيدا كردند اين نوع پويايي كه در جوهره اجتماعي پديد آمده، صرفا ميتوانست آرمانهايي باشد كه در اذهان جامعه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي وجود داشت.
تامين حقوق همهجانبه افراد و ايجاد امنيت قضايي عادلانه براي عموم و تساوي همه در برابر قانون، توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين مردم، تدوين قوانين و مقررات مدني، جزايي، مالي، اقتصادي، اداري، فرهنگي، نظامي و سياسي براساس موازين اسلامي از ديگر ره آوردهاي اجتماعي انقلاب اسلامي ايران است.
دستاوردهاي اقتصادي
به دنبال پيروزي انقلاب اسلامي ايران، دولت انقلابي در منطقهاي ظهور يافت كه زيرسلطه كامل غرب و آمريكا بود ، اين نهضت اسلامي علاوه بر ترويج افكار ضد امپرياليستي در منطقه، جرقههايي را در ذهن مخالفان سرسخت قدرتهاي سلطهگر ايجاد كرد كه بازتابي شگرف و طولاني از خود برجاي گذاشته است. در اين بين اگرچه دستاوردهاي سياسي و فرهنگي انقلاب اسلامي بارزتر جلوهگري ميكند اما از نظر اقتصادي، بيشترين لطمه و آسيب را بر پيكره قدرتهاي استعماري غرب و آمريكا وارد كرد.
مهمترين دستاورد انقلاب اسلامي ايران در زمينه اقتصادي، در مضيقه قرار دادن كشورهاي صنعتي در زمينه انرژي و صادرات نفت بود. تا قبل از پيروزي انقلاب اسلامي، كشورهاي صنعتي كه وابستگي جداييناپذيري به انرژي در جهت رشد اقتصادي خود داشتند، در كشورهاي خاورميانه كه منبع سرشاري از نفت و منابع زيرزميني بودند، رخنه كرده و با زير سلطه قرار دادن آنها از اين منابع غني انرژي به نفع اقتصاد خود استفاده ميكردند.
بزرگترين خيانت رژيم پهلوي به كشور كه تحت عنوان سياست درآمدزا مطرح شده بود، ميزان توليد نفت بود. روزانه شش ميليون بشكه نفت از سرمايه ملي ايران استخراج و به بازارهاي كشورهاي سلطهگر روانه ميشد اما شكلگيري حركت انقلابي مردم ايران در اوج مبارزه خود توانست، تاثيري بزرگ بر بازارهاي نفتي بگذارد. با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، دولت انقلابي، سياستهاي گذشته درباره نفت را بازنگري كرد. در سياستهاي جديد بر كاهش توليد نفت از يكسو و افزايش قيمت آن از سوي ديگر تاكيد ميشد. لغو قراردادها كه عمدتا با قانون ملي شدن نفت در تعارض بود سياست ديگر دولت انقلابي بود. در پي اين سياست و با توجه به افزايش تقاضاهاي بينالمللي براي نفت، ايران با خريداران نفت به صورت گزينشي برخورد ميكرد و در مواردي نيز صادرات خود را قطع و در عمل قانون ملي شدن صنعت نفت را احياء كرد.
اقدامات و عملكرد دولت اسلامي ايران در زمينه توليد و صادرات نفت شوكي بر كشورهاي صنعتي مخصوصا آمريكا وارد آورد. در مقابل ،اين كشورها هم به مقابله با انقلاب اسلامي و سياستهاي اتخاذ شده از سوي آن برآمدند. ايجاد نيروهاي واكنش سريع، تاسيس شوراي همكاري خليجفارس و... از جمله عكسالعملهاي غرب در مقابل ايران بود و در نهايت نيز با فراهم ساختن مقدمات جنگ عراق ضد ايران، برنامههاي خود را كامل كردند كه البته نتيجه جنگ تحميلي و رشادتهاي جوانان و مردم ايرن در هشت سال دفاع مقدس، سياستهاي استعمارگران را با ناكامي مواجه و دست آنان را براي هميشه از ثروتهاي ملي ايران كوتاه كرد.
از ديگر دستاوردهاي اقتصادي انقلاب اسلامي ايران ميتوان به حفظ ذخاير زيرزميني، تلاش در راه پيشرفت صنعتي و تكنولوژي كشور از طريق برنامهريزي اقتصادي، استفاده از علوم و فنون، تربيت افراد ماهر، استقلال اقتصادي و خودكفايي در زمينه علوم و فنون، صنعت و كشاورزي، منع اسراف و تبذير، تاكيد بر افزايش توليدات كشاورزي، دامي و صنعتي، جلوگيري از سلطه اقتصادي بيگانگان بر اقتصاد كشور، ايجاد عدالت اقتصادي ، كم كردن فاصله طبقاتي و...اشاره كرد.
دستاوردهاي فرهنگي و ديني
فرهنگ كه از آن به معناي «بينش و منش هويتدهنده انسان در حوزه زندگي اجتماعي» تعبير شده است دامنهاي وسيع و گسترده دارد.
فرهنگ ملت ايران عليرغم غنا و ريشهدار بودن آن در نيم قرن پيش از پيروزي انقلاب اسلامي در نتيجه وابستگي دولت به بيگانگان و غربزدگي و خودباختگي دولتمردان آسيبهايي جدي ديد. وضعيتي كه اگر خيزش انقلابي و نهضت اسلامي به آن پايان نميداد، فرهنگ ايراني را با خطر اضمحلال و بيهويتي مواجه مي كرد.
ملت ايران در آغاز قيام خود در سال 57، طبيعيترين بستر تحولات انقلابي را براي خود برگزيد و آن تبعيت از نهضت عاشورايي امام حسين(ع) بود. پيروزي انقلاب اسلامي ايران به رهبري يك زعيم ديني و در مقابل سرنوشتي كه حكومت اسلامستيز پهلوي به آن دچار شد نشان از تاثير مذهب و مولفههاي ديني در فرآيند پيروزي نهضت اسلامي ايران در دهه 50 دارد.
انقلاب اسلامي ايران كه با اتكا بر آموزههاي شيعي و اعتقاد به ظهور منجي موعود(عج) توانست به پيروزي برسد، بهالطبع برپايي حكومتي بر محور عدل و عدالت را كه موجب پويايي تفكر شيعي است ، در سرلوحه برنامههاي خود در اداره كشور قرار داده بود.
مهمترين دستاوردهاي فرهنگي انقلاب اسلامي را ميتوان در موارد زير بيان كرد:
مبارزه با مظاهر فساد و تباهي، توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين مردم، رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امكانات عادلانه براي عموم در زمينههاي مادي و معنوي و...
اما در اين ميان به وجود آمدن محيطي مناسب جهت رشد و تعالي كمالات اخلاقي و انساني را ميتوان مهمترين دستاورد فرهنگي انقلاب اسلامي برشمرد كه از طريق تغيير ارزشها در ابعاد مختلف زندگي افراد به وجود آمد. از جمله تبديل برخي از ارزشهاي قبل از انقلاب به ضدارزش و تعديل برخي از آنها و افزوده شدن ارزشهاي جديد در نظر مردم؛ البته زيباترين ره آورد انقلاب اسلامي هم همين موج فرهنگي بوده كه ريشه در اعماق باورها و ارزشهاي اين مردم داشته و شعار و آرمان اصلي آن هم بازگشت به خويشتن است كه جنبه عيني اين خودباروري را مي توان در:
- حضور مردمي پرشور با عزمي راسخ در جريان پيروزي انقلاب اسلامي
- هشت سال دفاع مقدس و تحمل سختترين شرايط تحريم اقتصادي ايران
- بازسازي كشور بعد از دوران دفاع مقدس
- پيشرفتهاي علمي و كسب مدارج عالي در زمينههاي مختلف علمي، آموزشي، فرهنگي و... مشاهده نمود